Budowa Modelu Samolotu PZL „DROMADER” Napolskimniebie.pl

Model samolotu PZL Dromader został zaprojektowany jako latająca platforma FPV. Duża odporność na uszkodzenia, łatwy montaż, spokojna charakterystyka lotna to jego główne atuty.

Podstawowe dane modelu:

  • Rozpiętość: podstawowa 1400mm

  • Długość: 650 mm

  • Waga modelu pustego: ~500gr


Sugerowane wyposażenie:

  • silnik 200-250W o kV rzędu 800-1000

  • śmigło APC8x6 (lub dedykowane 4łopatowe – do nabycia w sklepie

  • regulator: 25-30A

  • pakiet li-pol 3s 1750-2200mAh

  • serwomechanizmy: - lotki i ster kierunku i wysokości: 4x HXT900 (9gr),


- dodatkowo ew. klapy: 2x HXT900 (9gr),

Tak wygląda „DROMADER” w rzeczywistości

dromader-w-rzeczywistości

Elementy składowe :


Czyli to otrzymujemy z zestawie

Elementy z EPP:

elementy-składowe-dromadera-1024x935

  1. Prawe skrzydło

  2. Centropłat

  3. Lewe skrzydło

  4. Końcówki skrzydeł

  5. Zakończenia sterów wysokości – przeciwwagi aerodynamiczne

  6. Ster wysokości

  7. Ster kierunku

  8. Główny element kadłuba

  9. Górny element kadłuba

  10. Zamknięcie /pokrywa/ górnego elementu kadłuba

  11. Zwieńczenie tylnej górnej części kadłuba

  12. Owiewka kabiny pilota


Galanteria oraz elementy sklejkowe:

elementy-składowe-dromadera-2-1024x680

  1.  Listwy, wzmocnienia, pręty węglowe

  2. Podwozie (golenie, koła główne i kółko ogonowe)

  3. Wręga silnika

  4. Elementy imitacji silnika

  5. ( o ile się nie mylę – bowden – umożliwiający wykonanie zawiasu napędu klap)

  6. Sklejkowa klatka podwozia

  7. Elementy skrzynek bagnetowych

  8. Elementy skrzynek bagnetowych

  9. Podstawa kółka ogonowego

  10. Sklejkowe żebra skrzydeł

  11. Bagnety sklejkowe

  12. Dźwigienki sterów

  13. sklejkowe wzmocnienia krawędzi klap -element przegubowego napędu klap

  14.  Tulejki ustalające łączników skrzydeł


 

INSTRUKCJA MONTAŻU


Model nie należy do najłatwiejszych w montażu, i nie nadaje się jako pierwszy model RC.

Posiada dużo drobnych elementów przy montażu których wymagane jest minimalne doświadczenie w budowie modeli RC. Posiada składane skrzydła przy montażu których , trzeba zachować odpowiednią kolejność a wszelkie łączenia należy wykonywać starannie i czysto.

Budowę proponuję zacząć od najtrudniejszego elementu czyli skrzydła.

  1. Przy pomocy żywicy epoksydowej sklejamy w całość klatkę podwozia. Klatka składa się z elementów sklejkowych „6”.


W przekroju powinno to wyglądać tak

montaż-dromadera-1-1024x616


Należy zachować szczególną uwagę przy klejeniu by nadmiar kleju nie wpłynął nam do środka klatki, usunięcie nadmiaru po zaschnięciu kleju jest bardzo trudne a nadmiar może uniemożliwić późniejsze wsunięcie podwozia.

Kiedy klatkę mamy gotową wklejamy ją w centropłat również przy pomocy epoxy „na równo” z dolną powierzchnią płata.

Przystępujemy do montażu całości skrzydła

Schemat montażu skrzydła


schemat-montażu-skrzydła-dromadera-1024x398
2. Wycinamy w skrzydłach kieszenie pod skrzynki bagnetowe wg. Wskazanych wymiarów.


Centropłat 60x9mm, skrzydła prawe i lewe 58x9mm. Proszę zwrócić szczególną uwagę , na to że skrzydła prawe i lewe są tylko z jednej strony zukosowane, podobnie jak element skrzynki bagnetowej, i z tej właśnie strony wycinamy piankę. Dodatkowo na środku płata wycinamy i wklejamy środkowy łącznik centropłata.

środkowy-łącznik-centropłata-1024x616

Widok skrzynki bagnetowej w przekroju :

dromader-skrzynka-bagnetowa-w-przekroju-1024x616
3. Wklejamy gotowe zestawy w centropłat i końcówki. Łączenie dźwigarów w centropłacie powinno znaleźć się dokładnie na sklejkowym dystansie. WAŻNE: Przy wklejaniu, musimy zwrócić uwagę aby klej nie dostał się od strony wycięć w skrzydłach do wewnątrz skrzynek bagnetowych!

4.Po wyschnięciu obcinamy „na równo” wystające listwy.

Następnie wycinamy w centropłacie, po bokach listew, w miejscu ich połączenia rowki i wklejamy listwy łączące o długości ok. 60mm(Rysunek poniżej).

rysunek listwy łączące5. Wklejamy na żywicy aluminiowe tulejki prowadzące, w sklejkowe profile zakończeń skrzydeł (w tylne otwory).

dromader-aluminiowe-tulejki-prowadzace

6. Za pomocą lutownicy transformatorowej z odpowiednio ukształtowanym drutem, wykonujemy w skrzydłach gniazda pod złączki przewodów oraz pod tylne tulejki ustalające.

dziury-pod-tulejki-ustalające-dromader-1024x616

7. Doklejamy sklejkowe profile do boków centropłata i końcówek, zwracając uwagę na odpowiednie spasowanie otworów pod bagnet ze skrzynką bagnetową. Po sklejeniu wkładamy do tulejek pręty ustalające i z jednej strony zabezpieczamy delikatnie klejem.

tulejki-prowadzace-montaz-dromader-1024x616
8.Szczelinę nad klatką podwozia zaklejamy fragmentami epp. Można zamarkować zaklejoną szczelinę przy pomocy np. taśmy malarskiej lub wyszlifować papierem ściernym zgodnie z profilem skrzydeł.

W centropłacie wycinamy środkowy kawałek lotki na szerokość kadłuba.

 

klatka-w-dromaderze-1024x616
9. Sklejamy za pomocą żywicy epoksydowej skrzynkę podwozia wraz z wyprofilowanym prętem. Na zakończeniach klatki dobrze jest owinąć ją nasączoną klejem mocną nicią lub podobnym wzmocnieniem zapobiegającym rozwarstwieniu się sklejek.

skrzynka podwozia dromader10. Wklejamy gotowy zespół podwoziowy w centropłat.

11. Jeśli nie będziemy stosować klap, musimy je zablokować: w tym celu wklejamy kilka odcinków płaskownika węglowego łącząc na sztywno klapę ze skrzydłem. Pomijamy wtedy punkty 12 i 13 niniejszej instrukcji

12. Jeśli decydujemy się na zrobienie klap i lotek należy dokonać podziału powierzchni sterującej skrzydła. W dromaderze stosunek wynosi około 1/3 lotki 2/3 klapy. Zatem odliczamy na skrzydle ok.21 cm od końca i robimy nacięcie zachowując około 1.5mm przerwy, żeby lotki mogły poruszać się swobodnie.

dromader-podzial-skrzydla-1024x616

13. Jeśli wykonujemy klapy musimy wykonać dwa przeguby pomiędzy klapami na centropłacie a klapami na końcówkach skrzydeł. Przy okazji należy wyrównać odległości na łączeniu klap by wsporniki przegubów nie haczyły o siebie wzajemnie. W tym celu ustawiamy obie klapy do góry i mierzymy odległość na końcach spływu to samo robimy przy klapach opuszczonych na dół. W modelu wzorcowym różnica wyniosła 2mm. Zaznaczamy i podcinamy klapę wg. zdjęcia

podcinanie-klapy-dromader-1024x616

Wklejamy wzmocnienia na końcówki klap w miejscach łączenia centropłata z płatami.

Przystępujemy do wykonania przegubów klap. Do tego celu możemy wykorzystać końcówki listew drewnianych odciętych jako nadmiar z dźwigarów skrzydeł. Odcinamy dwa kawałki po 3cm i ścinamy nożykiem brzegi a następnie szlifujemy na „okrągło” tworząc kołek. Kołek powinien z jednej strony wchodzić dość pasownie (z tej strony będzie wklejony do centropłata) a z drugiej strony powinien mieć minimalny luz by mógł swobodnie poruszać się w skrzydle. Przymierzamy kołki i jeśli wszystko jest w porządku to wklejamy kołek ale tylko do centropłata.

kolek-do-centroplata-1024x616

14. Teraz zajmujemy się usztywnieniem lotek. Jak wiadomo pianka EPP jest dosyć sztywna ale podczas lotu kiedy lotka pracuje pod wpływem siły lubi się poddawać. Nacinamy więc lotki i klapy nożykiem w odległości około 2cm od krawędzi spływu , a w powstałą szczelinę wklejamy płaskownik węglowy 1x3mm i zalewamy rzadkim klejem CA.

dromader-usztywnianie-lotek-1024x616

dromader-usztywnianie-lotek-2-1024x616

15. Lotki będą napędzane jako różnicowe więc potrzebny będzie nam dodatkowy kanał do zmiksowania z kanałem lotek (AIL). Klapy działają jednakowo na obu skrzydłach więc jeśli wykonujemy wersję na dwa Serwa należy jedno z serw napędzających klapy odwrócić o 180o .

Układ serw powinien zatem wyglądać jak na poniżej

dromader-układ-serw-973x1024

16. Przy pomocy lutownicy wykonujemy gniazda serw lotek, zwracając uwagę aby długość przewodów umożliwiała wyprowadzenie końcówek przez sklejkowe profile i łączenie ich z przedłużaczami w centropłacie. Wklejamy w lotki dźwigienki napędowe.

gniazda-serw-lotek

gniazda-serw-lotek-2-1024x281

 

17. Na dolnej części płatów nacinamy nożykiem rowki na przewody od serw i wpychamy przewody serw do naciętych rowków. Przy wkładaniu przedłużek lotek wkładamy od strony otworu w sklejkowym żeberku ponieważ wtyk w tym miejscu jest mniejszy. Następnie przeciągamy przedłużki ,tak by ich gniazda pozostały w otworach żeberek. Wszystkie przeciągnięte przewody przeciągamy otworem na środku centropłata na górę skrzydła, którędy pójdą do kadłuba.

rowki-na-przewody-dromader-2-1024x810

rowki-na-przewody-dromader-1024x739

18.  Ścinamy końcówki skrzydeł od strony lotek i natarcia – zgodnie z faktycznym obrysem skrzydeł Dromadera. Następnie szlifujemy natarcie w celu nadania mu miękkiej krawędzi.

scinamy-koncowki-skrzydeł-dromader-1024x616

19. Montujemy wszystkie serwomechanizmy wklejając w konstrukcję skrzydeł odpowiedniej długości przedłużacze do kabli.

Uwaga !! zanim ostatecznie wkleimy Serwa do skrzydeł lepiej sprawdzić czy wszystkie chodzą jak należy.

20. Łączymy dźwignie serwomechanizmów z dźwigniami napędowymi sterów.

21. Montaż kadłuba rozpoczynamy od sklejkowej wręgi czołowej oraz tylnej podpory kółka ogonowego. Zaznaczamy obrys wręgi silnika na kadłubie ,ale wręgi nie przyklejamy.

obrys-wregi-silnika-dromader-1024x798

 

 

22. Za pomocą ostrego nożyka ścinamy narożniki przy przybliżyć kształt kadłuba do obrysowanej wręgi, a następnie papierem o grubości 100 szlifujemy by wyrównać powierzchnie.

dromader-szlifowanie-2-976x1024

dromader-szlifowanie-1024x851

23. Mocujemy za pomocą EPOXY wręgę kółka ogonowego.

wręga-kółka-dromader-1024x616

24. Teraz przygotowujemy kadłub na przyjęcie pakietu, serw i regulatora. W tym celu wycinamy z tworzywa lub sklejki lotniczej kwadrat o wymiarach 3.5x3.5cm w wyciętym otworem pod serwa o wymiarach 2.5x2.5cm

kwadrat-pod-serwo-601x1024

25. Następnie w elemencie kadłuba „9” wycinamy otwór w sposób pokazany na zdjęciu poniżej. Posłuży on jako górna część komory RC. Przykładamy wycięty element do kadłuba i zaznaczamy powierzchnię otworu.

element-kadłuba-dromader-1024x616

26.Następnie przy pomocy lutownicy z grotem do wypalania wypalamy miejsce pod wspornik serw SK oraz SW oraz pakietu akumulatora oraz regulatora. Akumulator musimy umieścić zaraz za wręgą silnika lub jak najbliżej. Tak powinno to mniej więcej wyglądać:

miejsce-pod-wspornik-dromader-1024x616

akumulator-dromader-1024x616

27. Korzystając z okazji że mamy jeszcze nie przyklejoną górę kadłuba możemy przygotować rowki pod bowdeny SK i SW.

W tym celu zaznaczamy miejsce wyjść Bowdenów na ogonie Dromadera, następnie przekłuwamy drutem od tyłu ogona w stronę przodu torując im drogę. Od góry możemy wspomóc się lutownicą do wypalania gdyż na kadłub i tak przyklejona będzie osłona maskująca „11”. Najlepiej wcześniej zaznaczyć sobie pisakiem bieg Bowdenów po kadłubie na ”krzyż” unikając gwałtownych załamań, które mogą powodować powstawanie oporu dla ruchu popychacza.

bowdeny-dromader-1-1024x820

bowdeny-dromader-2-1024x833

bowdeny-dromader-3-1024x278

28. Wklejamy wzmocnienia węglowe (płaskownik 1x4) w statecznik pionowy oraz poziomy a następnie łączymy obie połówki steru wysokości za pomocą odpowiednio wyprofilowanej kształtki z drutu aluminiowego

wzmocnienia-węglowe-dromader-1024x742

wzmocnienia-węglowe-1024x321

29. Kleimy ze sobą SK i SW, zwracając baczną uwagę na zachowanie odpowiednich kątów i symetrii układu. Wklejamy do SW przeciwwagi aerodynamiczne „5” . Lecz nie wklejamy ogona do kadłuba. Przymierzamy jedynie czy elementy dobrze do siebie pasują.

sk-sw-dromader-616x1024

30. Kolejnym etapem będzie wklejenie centropłata do kadłuba, ale najpierw musimy przy pomocy lutownicy wypalić w kadłubie otwór na przewody wychodzące z centropłata.

Przeciągamy przewody od serw do kabiny i łączymy za pomocą UHU POR-u centropłat z kadłubem. Na koniec warto jeszcze pozalewać klejem CA szczeliny na połączeniach w/w elementów.

31. Wklejamy ogon do kadłuba, sprawdzając przy tym symetrię ogona względem centropłata. Następnie przyklejamy tylną maskownicę kadłuba ,obudowę maski oraz owiewkę kabiny pilota „12”.

Jeśli postępowaliśmy zgodnie z instrukcją naszym oczom ukaże się taki o to widok

dromader-w-budowie-1024x616

dromader-w-budowie-2-1024x616

32. Teraz dopiero możemy wkleić wręgę silnika. Najlepiej użyć do tego Epoxy. Następnie lutownicą wypalamy otwór na przewody przechodzący aż pod maskę silnika.

wręga-silnika-dromader-1024x927

wręga-silnika-dromader-2-1024x616

33. Na tym etapie możemy już zamontować kółka naszemu „brzydkiemu kaczątku”

Przy użyciu koszulki lub plastikowej rurki robimy tulejki dystansowe które następnie wklejamy na osie podwozia. Można użyć np. niepotrzebnych tulejek dystansowych z śmigieł Gemfana.

 

koła-dromader-234x300
koła-dromader-2-292x300

 

34. Wklejamy dźwigienki popychaczy steru wysokości i lotek.

 

35. Możemy zamontować silnik na wrędze. Przy tej czynności należy zwrócić szczególną uwagę na długość wkrętów, którymi przykręcamy silnik. Nie mogą być za długie ze względu na to , że zaraz za wręgą znajdować będzie się pakiet. Po przykręceniu silnika należy sprawdzić czy do komory RC nie wystają nam ostre krawędzie wkrętów.

W prototypie, silnik miał skłon i wykłon na „0” –ale w przypadku innego napędu, może okazać się konieczna regulacja w trakcie oblotów: dodanie gazu powinno powodować stopniowe przechodzenie modelu w lot wznoszący.

36. Teraz możemy zająć się montażem demontowalnej maski silnika. Można zrobić to na kilka sposobów np. przy użyciu szpilek, taśmy dwustronnej itp. Osobiście zalecam montaż na magnesach neodymowych, które wklejone z piankę EPP tworzą pewne i niewidoczne spojenie elementów. Ja użyłem do tego celu 8 magnesów o wymiarach 5x5x2mm.

Wypalamy lutownicą w kadłubie otwory na magnesy i wklejamy je pomocą kleju CA.

Teraz kładziemy na wklejone magnesy pozostałe 4 sztuki i smarujemy ich górną powierzchnię wolnoschnącym pisakiem lub lakierem np. do paznokci i nakładamy pokrywę maski w celu zaznaczenia miejsca w którym będą wklejone magnesy maski.

otwory-na-magnesy-1024x616

Pozostaje nam już tylko wypalenie zaznaczonych miejsc i wklejenie magnesów na swoje miejsca. Proszę jedynie zwracać uwagę na biegunowość by nie okazało się że magnesy będą się po wklejeniu odpychać

37. Zabieramy się za montaż kółka ogonowego. Z znajdującego się w zestawie drutu stalowego 1.5mm, wyginamy orczyk oraz oś kółka w sposób pokazany na zdjęciu, a plastikową rurkę użyjemy do nałożenia na wygięty drut. Rurka na osi będzie spełniać rolę zabezpieczenia przed wypadaniem natomiast na orczyku posłuży jako imitacja amortyzatorów.

koła-dromader-3

Najpierw nakładamy na orczyk dwa kawałki rurki po 4 cm. Następnie nakładamy kółka na ośkę i zabezpieczamy przed spadaniem podobnie jak przednich kołach. Naklejamy 3cm odcinek rurki na pionową oś kółka ogonowego zostawiając 2 mm przerwy w miejscu połączenia z orczykiem. Tak poskładaną całość wklejamy za pomocą kleju CA do wręgi i kadłuba. Zmontowane kółko ogonowe powinno wyglądać tak:

Uwaga zadanie dla ambitnych. W dość prosty sposób możemy napędzić kółko sterem kierunku by skręcało razem z nim. Wystarczy zamocować do końcówki osi kółka popychacz połączony z orczykiem umieszczonym na dole steru kierunku.

kolo-dromader-21-539x1024

38. Przygotowujemy atrapę silnika wg załączonego schematu. Wyciągamy wszystkie elementy atrapy silnika „4” z wytłoczki i obcinamy z naddatków pianki. „Łezki” wycinamy z PCV lub innego miękkiego tworzywa. Efekt końcowy powinien wyglądać jak na foto

atrapa-silnika-1024x768

schemat-silnika

Z montażem atrapy silnika lepiej wstrzymać się na koniec budowy, żeby nie ubrudzić go podczas malowania modelu. Atrapę malujemy na kolor szary. Skończona i pomalowana atrapa powinna wyglądać tak jak na zdjęciu poniżej. Imitację rurek robimy z drutu miedzianego, który łatwo daje się modelować.

atrapa-silnika1-1024x768

 

39. Ostatnim elementem budowy naszego Dromdera M-18 będzie wykonanie oszklenia kabiny pilota.

Wycinamy ją z przezroczystej folii wg. załączonego szablonu.

Dopóki nie pomalujemy modelu nie ma sensu jest wklejać by nie ubrudzić folii farbą.

40. Pozostał nam już tylko montaż wyposażenia RC. Łączymy zatem regulator ESC z silnikiem za pomocą gold pinów 3.5mm. Serwa podpinamy do odbiornika RC. Musimy pamiętać że jedna z lotek sterowana jest za pomocą innego kanału niż AILERON, który musimy zmiksować z kanałem AIL . Należy przy tym zwrócić uwagę by zmiksowane lotki działały naprzemiennie.

Klapy dromadera podłączamy do odbiornika za pomocą V-kabla i podłączamy pod np. przełącznik GEAR lub kanał z potencjometrem (o ile nasze radio go posiada).

Regulator ESC podłączamy pod kanał THROTTLE. Jeśli okaże się że kierunek obrotów silnika jest przeciwny – zamieniamy ze sobą dwa dowolne przewody idące do silnika. Podpinamy pakiet sprawdzamy czy wszystko jest w porządku.

UWAGA Próby modelu przeprowadzamy BEZ ZAŁOŻONEGO ŚMIGŁA !!!

 

41. Jeśli wszystko jest w porządku malujemy model zgodnie z upodobaniem farbami akrylowymi pod pędzel lub w sprayu (Motip lub styro) lub przy użyciu wodnych farb do ścian.

Ja preferuję do malowania EPP próbniki kolorów firmy „DULUX” . Jeden próbnik spokojnie po delikatnym rozcieńczeniu wodą powinien starczyć nam na całość modelu. Jeśli chodzio kolory srebrny, czarny itp. raczej nie mamy wyboru i jesteśmy skazani na spray.

Użyty na skrzydłach kolor to „POLE KUKURYDZY” co zresztą ma się dość adekwatnie do zadań „Dromadera”

Farbę nakładamy bardzo cienkimi warstwami. Pamiętajmy o tym że Farba też posiada swoją wagę więc nie nadużywajmy jej zbytnio.

Na Foto pokazane przykładowe malowanie „Dromadera”. Jest to wersja najbardziej zbliżona do oryginału.

gotowy-model-dromader

gotowy-model-dromader-2

42. Po malowaniu kleimy imitację silnika oraz kabinę pilota. Krawędzie kabiny oklejamy białą folią 3m lub pociętej na odpowiedniej szerokości paski z taśmy izolacyjnej.

kabina-pilota-dromader-1024x768

silnik-w-dromaderze-1024x768

43. Pozostało nam już tylko wyznaczyć środek ciężkości, który powinien znajdować się standardowo na 1/3 szerokości skrzydła , czyli jakieś 6.5 cm od krawędzi natarcia.

dromader-pzl

Jeśli wykonywaliście wszystko zgodnie w powyższą instrukcją powinniście uzyskać taki lub bardzo podobny efekt:

dromader-na-trawie-1024x501

dromader-na-trawie-2-1024x650

dromader-na-trawie-3-1024x529

Oblot i użytkowanie modelu


Model nie jest zabawką. Z racji rozmiarów i wagi może stanowić potencjalne źródło niebezpieczeństwa. Należy go użytkować zgodnie z przepisami prawa i wymogami bezpieczeństwa. Osoby niepełnoletnie powinny pilotować model pod nadzorem osoby dorosłej lub można poprosić zaprzyjaźnionego modelarza o pomoc w oblocie modelu – na pewno nie odmówi tym bardziej że Dromader M-18 „napolskimniebie.pl” to naprawdę rarytas.

Warto pomyśleć również o wykupieniu ubezpieczenia modelarskiego. Konstruktor nie odpowiada za szkody wynikłe z udziałem modelu.

Życzę wielu udanych lotów.


Autor poradnika:  Wojtek (Serwis ABC-RC.PL)